Niềm tin và phát tâm · Tâm tính và tu hành

.

○ Đó là cái nhìn hướng về tương lai, sự kiên trì với ước mơ và việc tìm kiếm ý nghĩa cuộc sống. Trong quá trình trưởng thành, có chí hướng vững vàng mới có thể lèo lái tốt hơn giữa sóng gió đời người, đối diện thử thách và nghịch cảnh.

● Lập hành: bắt tay thực hiện

○ Sau khi có chí hướng, bước tiếp theo là biến chí hướng ấy thành những bước thực hành. Lập hành nhấn mạnh hành động, thực hiện lời hứa với chính mình, không chỉ dừng ở lý thuyết và ước mơ. Trong tu và ngộ, nhờ thực hành, chúng ta mới thực sự hiểu ý nghĩa cuộc đời và nguyên tắc vận hành của thế giới.

● Lập đức: rèn phẩm cách qua hành động

○ Như câu chuyện “Mẹ Mạnh Tử ba lần chuyển nhà”, lập đức là phẩm cách và tố chất tích lũy qua hành động. Nó đại diện cho quan niệm đạo đức, giá trị quan và thái độ sống của một người. Trong trưởng thành và tu ngộ, lập đức là phần cốt lõi nhất, quyết định giá trị và sức ảnh hưởng của người ấy.

○ Suốt cuộc đời, không ngừng theo đuổi phẩm chất đạo đức và sự tu dưỡng cao thượng, nỗ lực trở thành người có phẩm hạnh trong sạch, hành vi ngay thẳng. Dù gặp nghịch cảnh hay cám dỗ nào, vẫn giữ nguyên tắc đạo đức, lấy lương tri và đạo đức làm kim chỉ nam cho hành vi.

○ Lập đức không chỉ vì bản thân mà còn để tạo ảnh hưởng tích cực cho xã hội. Người có đạo đức cao thượng có thể trở thành tấm gương, ảnh hưởng đến người khác, mang năng lượng tích cực đến toàn xã hội.

● Lập công: mở rộng ảnh hưởng

○ Như câu chuyện “Ngu Công dời núi”, sau khi lập đức, giá trị quan và phẩm cách sẽ ảnh hưởng đến hành vi và quyết định của một người, từ đó tạo ảnh hưởng sâu rộng trong xã hội, gia đình và đội ngũ.

○ Lập công là biểu hiện của ảnh hưởng ấy, là sự khẳng định và công nhận giá trị cá nhân. Không ngừng nỗ lực tạo giá trị ở các lĩnh vực và cấp độ, đem lại thay đổi tích cực cho xã hội, gia đình, tổ chức. Lập công nghĩa là không chỉ có lý tưởng mà còn phải thực hành, dùng hành động thực tế đem lại tiến bộ cho thế giới.

○ Không bằng lòng với thành công hay kết quả nhất thời, mà liên tục, không chút buông lơi, đóng góp cho xã hội và tạo giá trị lâu dài.

● Lập ngôn: truyền trao trí tuệ

○ Như câu chuyện “Bách gia tranh minh”, lập ngôn là thành quả cuối cùng của trưởng thành, tu ngộ và phát triển cá nhân.

○ Đó là chia sẻ kinh nghiệm, trí tuệ và kiến giải với người khác, giúp họ trưởng thành và tiến bộ.

○ Lập ngôn không chỉ là truyền đạt bằng lời nói, mà còn nêu gương qua hành vi, thái độ và giá trị quan. Trong cuộc sống, không chỉ thông qua hành vi mà còn phải dùng lời nói chia sẻ kiến giải, kinh nghiệm và trí tuệ. Lập ngôn nghĩa là có trách nhiệm truyền lại kiến thức và quan niệm của mình, khơi mở người khác, hướng họ vươn lên.

○ Lập ngôn cũng là đóng góp cho hậu thế. Lời nói và tư tưởng tốt đẹp giống như hạt giống, có thể bén rễ, nảy mầm trong lòng người khác, trở thành báu vật truyền đời.

Lấy thiện làm nơi trở về

Hành động

Không thiện thì không thể lập

Trong mọi theo đuổi và thực hành, cuối cùng lấy tích thiện làm tiêu chuẩn cao nhất và nơi trở về. Năm chiều kích của “thiện” là:

● Thiện niệm: khởi nguồn tư tưởng

○ Mọi hành vi và cảm nhận đều bắt đầu từ một ý niệm. Thiện niệm là suy nghĩ và ý định tích cực ban đầu trong lòng, là niềm hướng về sự lương thiện và ngay thẳng. Nó là điểm khởi đầu của mọi hành vi tích cực, định hướng bước đầu tiên trên đường đời.

● Thiện tâm: động lực nội tâm

○ Thiện niệm được duy trì và tích lũy sẽ hình thành thiện tâm, tức tình cảm chân thành và sự theo đuổi bền bỉ đối với điều thiện sâu trong lòng. Đó là động lực và niềm tin bên trong giúp ta liên tục làm điều đúng.

● Thiện nhân: khởi đầu hành động

○ Khi có thiện tâm, ta sẽ được thúc đẩy thực hiện hành động cụ thể. Hành vi tích cực ấy là thiện nhân, là sự cụ thể hóa thiện niệm và thiện tâm, cũng là nguyên nhân trực tiếp của kết quả tốt trong tương lai.

● Thiện duyên: phản hồi của môi trường

○ Thiện nhân khơi lên phản ứng dây chuyền trong thế giới bên ngoài, từ đó tạo thiện duyên. Thiện duyên là môi trường và yếu tố bên ngoài tích cực do hành vi tích cực của ta tạo nên, cũng là cơ hội và điều kiện tốt đã được định trong số mệnh.

● Thiện quả: kết quả hiển lộ

○ Mọi thiện niệm, thiện tâm, thiện nhân và thiện duyên cuối cùng đều hướng tới một kết quả: thiện quả. Thiện quả là điểm kết thúc và sự đền đáp của tất cả các bước trước đó, đại diện cho thành quả và phản hồi tích cực.

Chỉnh đốn cho ngay rồi thực hành

Làm điều đó

Không chính thì tất cả đều không

Trong mọi thực hành, luôn giữ thái độ ngay thẳng, kiên trì cách làm đúng, bảo đảm hành vi phù hợp tiêu chuẩn đạo đức. Năm tầng của “chính” là:

● Chính trực: làm việc trung thực và công bằng

○ Chính trực là nguyên tắc và tọa độ đạo đức trong lòng mỗi người gây dựng sự nghiệp. Đó là giữ vững sự thật, chân thành và công bằng, đòi hỏi mỗi lúc đều chân thực, không giả dối, không che giấu, không thiên vị. Trong kinh doanh, chính trực nghĩa là giao dịch công bằng, trung thực giữ chữ tín và thể hiện bản thân chân thật.

● Chính phái: đối xử công bằng với đội ngũ

○ Chính phái là biểu hiện của nguyên tắc chính trực trong đội ngũ và tổ chức. Nó đòi hỏi duy trì văn hóa công bằng, đối xử công bằng với từng thành viên, bảo đảm hướng đi của sự nghiệp nhất quán với giá trị quan của đội ngũ.

● Chính nghĩa: sự cân bằng trong thương mại

○ Chính nghĩa đại diện cho công bằng và cân bằng đối với thị trường bên ngoài. Trong sự nghiệp, chính nghĩa đòi hỏi ta bảo đảm mọi giao tiếp với đối tác, khách hàng và đối thủ cạnh tranh đều công bằng, chính đáng, không xâm hại quyền lợi người khác, giữ gìn trật tự bình thường của thị trường.

● Chính đạo: con đường phát triển

○ Chính đạo chỉ ra phương hướng và con đường đúng cho sự nghiệp phát triển. Nó đại diện cho hướng phát triển lâu dài, liên tục và hài hòa, bảo đảm sự nghiệp vừa theo đuổi lợi ích vừa giữ gìn hài hòa và cân bằng của xã hội, môi trường.

● Chính nghiệp: áp dụng nguyên tắc vào công việc

○ Mọi chính trực, chính phái, chính nghĩa và chính đạo cuối cùng đều thể hiện trong thành quả sự nghiệp, tức chính nghiệp. Chính nghiệp đại diện cho mọi nguyên tắc và giá trị tích cực được thể hiện trong hoạt động thực tế, là điểm kết thúc và sự đền đáp của các bước trước, cũng là dấu hiệu cuối cùng của sự nghiệp thành công.

Bản tính con người

Cái ác ở trong thể xác

Thiện niệm ở trong hồn

Điều thiện của tâm hồn không thắng nổi cái ác của thể xác

Hai bên kích thích lẫn nhau

Chỉ có tư duy và tư tưởng dạy người hướng thiện là bất hủ

Thêm nhiều trải nghiệm và kinh qua

Thêm nhiều truyền thừa và phổ truyền

Dẫu trải trăm kiếp, nghiệp đã tạo không mất. Khi nhân duyên gặp đủ, quả báo mình lại chịu. Tăng Tử còn nói: “Người yêu thích điều thiện, phúc tuy chưa đến, họa đã xa rồi.

“Trời dùng dương sinh ra vạn vật, dùng âm hoàn thành vạn vật; sinh là nhân, thành là nghĩa.” Thiện ngụ ở nhân, lập ngụ ở nghĩa; nhân là bản chất, nghĩa là biểu hiện. Lấy nghĩa làm khởi điểm của tâm niệm, lấy nhân làm chuẩn mực hành vi và nơi trở về; nhân quả tuần hoàn, tuân theo quy luật không phá không lập, không ngừng lặp lại giữ, phá, lập. Đạt đến hư tĩnh cùng cực, giữ sự tĩnh lặng thật bền. Vạn vật cùng sinh khởi, ta nhờ đó quan sát sự trở về của chúng.

Đời người có ba điều bất hủ: lập đức, lập công, lập ngôn; thêm vào lập chí và lập hành. Lập chí là điểm khởi đầu; chí không lập thì xuất sư không có nghĩa, không có việc có thể thành. Không lập chí thì không có hành, cũng không có đức, công, ngôn. Vì vậy, ở tầng bản ngã, tôi lập chí trở thành người hoạch định, bỏ ra rất nhiều thời gian và tinh lực, qua trải nghiệm từng dự án kinh doanh mà bồi đắp cho mình mọi đức hạnh một người hoạch định cần có, qua đó lập đức. Tôi lập công bằng tư vấn, hoạch định, đào tạo để hỗ trợ phát triển kinh doanh; theo những giá trị phổ quát, không giữ lại gì khi phổ biến những gì mình đã lắng đọng, tích lũy cho người cần đến. Trong quá trình ấy, liên tục tạo nội dung, phổ truyền qua Internet, thực hiện lập ngôn. Toàn bộ quá trình có thể gọi là lập chí, lập hành, lập đức, lập công, lập ngôn, khái quát thành khởi đầu từ sự lập.

Nhân là đạo trời; trời sinh vạn vật, là đại thiện. Đối đãi tử tế với người, giữ lòng vị tha, tuân theo giá trị sống kính trời yêu người. Một niệm khởi, muôn sông nghìn núi phồn hoa vạn đời; một niệm diệt, biển hóa nương dâu, muôn đời suy tổn. Thiện ác chỉ cách nhau một niệm; thiện niệm nuôi thiện tâm, tạo thiện nhân, hành thiện duyên, làm nên thiện quả. Ban đầu coi đó là tín điều, lấy hành động chế ngự bản tính, lấy giới luật chế ngự tâm; cuối cùng vươn tới hành động bằng điều thiện, người giác ngộ tự giác, giới luật sinh từ tâm; khái quát thành lấy thiện làm nơi trở về.

Khởi đầu từ sự lập, lấy thiện làm nơi trở về — tám chữ ấy là điều liên tục tu hành và tham ngộ trong đời hữu hạn. Tu ở sự cầu tìm, ngộ ở sự biết. Tu: dùng hành động chế ngự bản tính; ngộ: dựa vào bản tính mà hành động. Người giác ngộ tự giác, giới luật sinh từ tâm; người tu chịu khuôn phép bên ngoài, lấy giới luật chế ngự tâm. Phải không ngừng tu bản ngã, ngộ siêu ngã, lặp lại tuần hoàn, liên tục nâng cao năng lực lĩnh ngộ.

Phủi đi phồn hoa, soi thấy bản tâm, trong lặng thanh tịnh, ánh sáng khắp hư không.

Nội dung trong thư mục này đều bắt nguồn từ những ghi chép cảm ngộ về một số việc trong đời thường, được phân loại và lưu giữ. Có nội dung đến từ trao đổi, va chạm tư tưởng với bạn bè, có nội dung là cảm ngộ và tổng kết từ sách, có nội dung đến từ lời giảng của các bậc đại sư.

Chúng liên quan đến thế giới bên ngoài, nhãn dán, thiên tài, thời gian, mục tiêu đời người, hiện thực, hối tiếc, v.v.

Tư Sáng Xã

Tư duy, cảnh giới cao nhất

Một niệm khởi, muôn sông nghìn núi, phồn hoa vạn đời

Một niệm diệt, biển hóa nương dâu, muôn đời suy tổn

Trên thế giới này, xuất thân đã quyết định tầng lớp của một người trong xã hội. Đó là rào cản giữa các tầng lớp hình thành qua quá trình vận hành lâu dài của trật tự xã hội loài người. Vì vậy, tầng lớp xuất thân của bản ngã không thể vượt qua, nhưng có thể đột phá về tầng tư duy, dùng tư duy logic tham ngộ trật tự thế tục của “nhân gian” và đại pháp tự nhiên của “thiên đạo”. Từ góc nhìn con người và trời hợp nhất, vũ trụ, trời đất cùng vạn sự vạn vật đều là những tồn tại đầy giá trị và ý nghĩa. Qua suy nghĩ logic, ta không chỉ có thể nhờ nỗ lực của mình phát hiện giá trị và ý nghĩa ấy, thu được nguồn động lực tinh thần mạnh mẽ; quan trọng hơn, còn phải thực hiện chúng trong xã hội con người để kiến tạo trật tự chính trị văn hóa hợp lý, phù hợp đại pháp “thiên đạo”. Vì thế, dù đứng trên bản thể “thiên đạo” hay trật tự “nhân luân”, đều có đầy đủ lý do khuyến khích người sống trong thế tục đạt được “học từ việc dưới mà thông đạt đạo trên”, mong họ tham gia các hoạt động thực hành đạo đức thực hiện “nhân” và “nghĩa”, để hoàn thành sự phó thác cuộc sống và giá trị tối hậu mà “thiên mệnh” xuyên suốt xuống đời người tất phải có.

Đạo trời, đức thánh

Trời dùng dương sinh ra vạn vật, dùng âm hoàn thành vạn vật. Sinh là nhân; thành là nghĩa. Vì thế thánh nhân ở ngôi trên, lấy nhân nuôi dưỡng vạn vật, lấy nghĩa chỉnh đốn muôn dân. Đạo trời vận hành thì vạn vật thuận theo, đức thánh được tu dưỡng thì muôn dân được cảm hóa. Thuận hòa lớn lao, cảm hóa lớn lao, không thấy dấu vết, chẳng biết vì sao như vậy, ấy gọi là thần diệu. Cho nên muôn người trong thiên hạ, gốc ở một người. Đạo há xa xôi sao? Phương pháp há nhiều sao?

“Thông thư · Thuận hóa, chương mười một” — Chu Đôn Di

Quy tắc hồng trần thế tục

Tiền, công cụ của hồng trần, là công cụ hợp tác sinh không mang đến, chết không mang đi

Quyền, công cụ cai trị, là công cụ quản lý ảnh hưởng đến sức mạnh và phạm vi kiểm soát

Danh, công cụ tiếng tăm, là viên gạch gõ cửa để đi qua các tầng lớp xã hội

Như Chu Đôn Di nói trong “Thông thư · Thuận hóa, chương mười một”: “Cho nên muôn người trong thiên hạ, gốc ở một người”, có thể tham ngộ rằng hồng trần thế tục không phức tạp, đều quy về bản tính con người. Bản tính con người tức “quyền quý, tiền tài, vật chất”; người phàm thế tục và kẻ hồng trần đều khó thoát, nên cần thấu hiểu và bao dung đầy đủ với bản tính con người.

Định có thể sinh tuệ

● Biết chỗ dừng rồi mới có định; có định rồi mới tĩnh; tĩnh rồi mới an; an rồi mới suy xét; suy xét rồi mới đạt được.

● Tĩnh sinh định, định sinh tuệ, tuệ sinh trí.

● Giữ, phá, lập: sự đi lên theo đường xoắn ốc vững chắc nhất

Ai làm tôi đau khổ, người ấy khiến tôi mạnh mẽ

Đau khổ là pháp môn tu luyện bản thân nhanh nhất cho mọi người làm đại nghiệp

Không có khó khăn, đau khổ, con người không thể giác ngộ

Lúc này ta chợt ngộ

Ta chúc bạn bè mưa thuận gió hòa! Thực ra đang chúc họ một đời tầm thường

Suốt nghìn trăm năm, không ai làm đại nghiệp mà thuận buồm xuôi gió

Không bao giờ nói một câu nản chí, chúng ta phó thác linh hồn cho việc lớn!

Trời cao ở trong lòng tôi,

Đất đai ở dưới chân tôi,

Bên trong khí nuốt núi sông,

Bên ngoài toàn cục chúng sinh,

Đầu đội trời, chân đạp đất, ôm chí hồng hộc chẳng sợ điều gì!

Từ nội tâm quan sát thân khẩu ý của chúng ta, dùng tâm thuần khiết làm từ thiện, làm sự nghiệp,

Trong quá trình ấy, tâm bạn không chỉ hoàn thiện mà còn rất kiên cường. Mọi phúc báo không cần cầu xin, đều sẽ tự nhiên đến.

Khi không có phúc báo, dù có người đưa than trong tuyết, nhà bạn chưa chắc có bật lửa để nhóm!

Người có năng lượng là gì? Sống vì nhiều người hơn!

Năng lượng đến thế nào: “Mượn”

Sống vì bao nhiêu người thì mượn năng lượng bấy nhiêu người.

Nói đơn giản, sống vì chúng sinh thì mượn được năng lượng chúng sinh!

Tâm nguyện quyết định hướng hành động, niềm tin quyết định sự bền bỉ trong khó khăn.

Niềm tin thực sự không được chứng minh bằng tuyên bố, mà bằng lựa chọn lâu dài.