Đạo trời và đạo người · Cội nguồn và giá trị

Năm 2016, qua ông Dư Thế Duy, tôi giúp Seiwajyuku tại Trung Quốc rà soát mô hình kinh doanh và vận hành. Khi làm việc với các thành viên, tôi tiếp xúc với tư tưởng “kính trời yêu người” của ông Kazuo Inamori, đồng thời bắt đầu nhìn lại mục tiêu sống và giá trị của mình.

Trong quá trình rà soát, tôi thấy tư tưởng này ảnh hưởng đến các quyết định, chiến lược và công việc hằng ngày. Nó không chỉ nói về cách kinh doanh, mà còn về cách sống, đối xử với người khác và đóng góp cho xã hội.

Công việc đó ảnh hưởng đến sự phát triển nghề nghiệp và cách tôi nhìn nhận giá trị. Ngoài tích lũy vật chất, quan hệ giữa người với người, cách sống cùng tự nhiên và đóng góp cho xã hội cũng quan trọng. Từ đó, tôi lấy “kính trời yêu người” làm nguyên tắc sống.

Kính trời là theo lý tự nhiên, chính đạo nhân gian — tức thiên đạo, đối người thiện. Nói khác, giữ đạo làm người đúng; yêu người là bỏ tư dục, cảm thông, giữ vị tha.

Kính trời:

“Kính trời” là làm theo bản tính sự vật. “Trời” ở đây là quy luật khách quan, bản tính sự vật. Ông giữ chuẩn làm việc đúng bằng cách đúng đến cùng, đề mười hai nguyên tắc kinh doanh: ① rõ mục đích, ý nghĩa sự nghiệp; ② đặt mục tiêu cụ thể; ③ mang nguyện mạnh trong lòng; ④ nỗ lực không thua ai; ⑤ tối đa doanh thu, tối thiểu kinh phí; ⑥ định giá là gốc kinh doanh; ⑦ kinh doanh tùy ý chí mạnh; ⑧ đốt ý chí chiến đấu; ⑨ lấy dũng khí làm; ⑩ liên tục làm việc sáng tạo; ⑪ đối người bằng quan tâm, thẳng thắn; ⑫ luôn lạc quan, hướng lên, có mơ và hy vọng, xử thế chân thành. Mười hai điều đều là yêu cầu bản tính sự vật; theo đó làm thì đi đâu cũng thắng.

Yêu người:

“Yêu người” là làm người theo bản tính con người. Ở đây là “vị tha”, điểm xuất phát cơ bản làm người; người vị tha tự lợi. Chuyển từ “lấy mình làm gốc” sang “lấy người khác làm gốc”, lấy người khác làm chủ thể, mình phục vụ, hỗ trợ. Với doanh nghiệp là “kinh doanh vị tha”; “tha” chỉ khách hàng. Khách nghĩa rộng gồm người mua, nhân viên, xã hội, bên liên quan. Chuyển “doanh nghiệp làm gốc” sang “khách làm gốc”, toàn tâm phục vụ. Đương nhiên trước phục vụ người mua, mọi việc nghĩ từ góc họ, đáp yêu cầu. Tạo giá trị cho khách, doanh nghiệp cũng chia giá trị từ đó được.

Kính trời yêu người chứa tâm kính sợ, biết ơn, vị tha!

Trời dùng dương sinh ra vạn vật, dùng âm hoàn thành vạn vật. Sinh là nhân; thành là nghĩa. Vì thế thánh nhân ở ngôi trên, lấy nhân nuôi dưỡng vạn vật, lấy nghĩa chỉnh đốn muôn dân. Đạo trời vận hành thì vạn vật thuận theo, đức thánh được tu dưỡng thì muôn dân được cảm hóa. Thuận hòa lớn lao, cảm hóa lớn lao, không thấy dấu vết, chẳng biết vì sao như vậy, ấy gọi là thần diệu. Cho nên muôn người trong thiên hạ, gốc ở một người. Đạo há xa xôi sao? Phương pháp há nhiều sao?

“Thông thư · Thuận hóa, chương mười một” — Chu Đôn Di

Gió

Phương hướng

Tâm niệm khởi lên

Tâm ban đầu của bạn

Nước

Vật chuyên chở

Nguồn gốc vạn vật

Có thể chở, có thể lật

Gió, gió hòa

Mưa, mưa thuận

Tâm niệm thiện

Phong thủy đương nhiên tốt

Kính sợ quy luật, cũng tôn trọng hoàn cảnh con người, thực hiện vị tha trong quan hệ cụ thể.

Hiểu bản tính sự vật trước, rồi quyết định cách tham gia.